Siber Zorbalık Nedir?
• Telefon, internet, sosyal medya gibi elektronik iletişim yolları üzerinden rahatsız edici ve aşağılayıcı davranışların tümüne siber zorbalık denebilir.
• Fiziksel ve sözel zorbalıktan farkı zorbalığı yapanın anonim olabilmesi, 7-24 devam edebilmesi, izleyici kitlesinin sınırsız genişleyebilmesi, mağdurun güvenli alan olarak gördüğü evine kadar ulaşabilmesidir.
• Çalışmalarda ergenler arasında %30-40 arasında değişen oranlarda siber zorbalık mağduriyeti bildiriliyor.
• Erkekler daha çok fail konumunda olabilirlerken, kızlar sözel ve ilişkisel siber zorbalığa daha çok maruz kalmaktalar.
• Yaş olarak 11-14 yaş aralığı en riskli dönem olarak öne çıkıyor.
Risk Faktörleri Nelerdir?
• Bireysel faktörler: Düşük özgüven, duygusal düzenleme güçlükleri, sosyal beceri eksiklikleri, yüksek çevrimiçi ortama maruziyet, akıllı telefon kullanım süresinin fazlalığı.
• Aile ile ilgili faktörler: Ebeveyn gözetim yetersizliği, otoriter ya da ihmal eden ebeveyn, aile içi çatışmaları ve şiddet.
• Akran ve okulla ilgili faktörler: Zayıf okul iklimi, sınıf içi dışlanma, olumsuz akran çevresi, siber zorbalığı normalleştirme.
Siber Zorbalar Neler Yapar?
• Elektronik iletişim ağlarından rahatsız edici mesajlar, mailler atarlar.
• Sosyal medya üzerinden çocuk ya da gençle ilgili dedikodu yayarlar.
• Birisini hedef alan gruplar ya da sayfalar açabilirler.
• İsteği olmadan gencin resmini veya onunla ilgili bilgi yapabilirler.
• Kendisini farklı biri gibi tanıtıp gençle ilgili bilgiler verebilir ya da başka birinin bilgi vermesini sağlayabilir.
Siber Zorbalıkla Nasıl Mücadele Edebiliriz?
• Siber zorbaların sosyal medya üzerinden ilgi çekmek, eğlenmek ve gençten bir tepki almak için yaptıkları post koyma, resim koyma, yorum yazma gibi davranışlara trolleme denir.
• Öncelikle trolleri beslememek gerekir. Amaçları sizi üzmek ve kızdırmak ve tahrik etmektir.
• Üzülmek ve üzüldüğünü göstermek, kendini korumaya alıp kavga etmek zorbalık yapan için durumun eğlenceli hal almasına yarar.
• Siber zorbalara asla cevap yazmayın. İstedikleri tepkiyi vermek kaybedeceğiniz bir oyuna girmek olur. İstedikleri cevabı vermeyince muhtemelen sıkılacak ve size bulaşmayacaklardır.
• Siber zorbalar da fiziksel ve sözel zorbalıkta olduğu gibi yalnız kişileri tercih ederler. Çünkü yalnız takılan kişiler daha savunmasız ve güçsüz gözükürler.
• Yanınızda duracak bir arkadaşınızın olması işleri sizin için daha kolay hale getirir. Böylece zorba için kolay bir hedef olmaktan çıkarsınız.
• Online ortamda bir süre sessiz kalın. Yani online gözükmeyin, yeni post koymayın, fotoğraf paylaşmayın, yorum yazmayın.
• Bu sizle siber zorbalık olayı arasına mesafe koyacaktır. Böylece olayın soğuması için zaman olacaktır.
• Bazen sizin sayfanıza post koymak, yorum yazmak ve size mesaj atmak yoluyla zorbalık yapabilirler. Bu durumda en iyi çözüm bu kişiyi bloklamak ve size ulaşmasını engellemektedir.
• Siber zorbalıktan korunmak için yapılabilecek diğer bir şey ise elinizdeki kanıtları saklamaktır.
• Zorbalık davranışı devam ederse bu kanıtları ilgili yerlere vermek gerekebilir.
• Size gönderdiği mesaj, yorum yazdığı post, sizle ilgili açtığı sayfası veya ekran görüntüsü tümü saklanabilir.
• Yetişkinlerden yardım alın. Kendinizi çözümsüz ve yalnız hissedebilirsiniz. Ancak yalnız baş etmek zorunda değilsiniz.
• İlk seçenek aileden birine söylemektir.
• Aile dışında öğretmen, okul müdürü ya da rehberlik servisinden destek alabilirsiniz.
• Bazı durumlarda size yapılan siber zorbalık durumunu ilgili yerlere bildirmeniz gerekir.
• Bunlar okul yönetimi, adli merciler, polis ya da sosyal medya platformu yöneticileri olabilir.
• Bu durumda mutlaka ailenize haber vermeniz ve birlikte hareket etmeniz gerekir.